JESTEŚ TUTAJ: ZAPALENIE SPOJÓWEK / Zapalenie spojówek u niemowlaka

Zapalenie spojówek u niemowlaka

Spojówka jest cienką błoną śluzową pokrywającą rogówkę oraz powieki (od wewnętrznej strony). Struktura ta jest narażona na infekcje, których etiologia może być różna. Najmłodsze dzieci stanowią specyficzną grupę pacjentów, która wymaga natychmiastowej interwencji lekarskiej – szczególnie pierwszorazowe wystąpienie niepokojących objawów jest bezwzględnym wskazaniem do szybkiej kontroli lekarskiej. Sprawdź, co powinno wzbudzać Twój niepokój.

Zapalenie spojówek u noworodka

Do zapalenia spojówek u noworodka najczęściej dochodzi w okresie okołoporodowym. Przyczyny tego stanu mogą być różne. Zaliczamy do nich między innymi rutynowo wykonywany zabieg Credego, polegający na zakraplaniu spojówek 1% roztworem azotanu srebra – procedura ta jest wykonywana do dwóch godzin od porodu. Znacznie częściej przyczyną zapalenia spojówek są jednak bakterie, które obecne są w kanale rodnym matki – w przypadku nie zidentyfikowanej wcześniej infekcji ginekologicznej istnieje bardzo duże ryzyko zakażenia dziecka w trakcie porodu – szczególnie dotyczy to dzieci matek zainfekowanych dwoinką rzeżączki (Neisseria gonorrhoeae). U tych noworodków prawdopodobieństwo rozwoju choroby wynosi nawet 50 procent.

Przyczyny zapalenia spojówek u noworodka nie ograniczają się jedynie do etiologii chemicznej oraz rzeżączkowe. Okołoporodowe zakażenia mogą być także spowodowane przez chlamydie, streptokoki, stafilokoki, enterokoki czy bakterię Haemophilus. Oprócz bakteryjnych przyczyn zapalenia spojówek  warto wspomnieć także, że objawy mogą mieć podłoże wirusowe – na przykład na skutek zakażenia wirusem HSV (ang. Herpes Simplex Virus).

Zapalenie oka u noworodka

Niedoświadczeni rodzice często mogą nazywać zapalenie spojówek inaczej – na przykład zapaleniem oka. Objawy jakie towarzyszą chorobie podobnie jak w przypadku innych rodzajów zapalenia spojówek zależą od czynnika etiologicznego. Jeśli zapalenie spojówek u noworodka wywołane jest przez azotan srebra objawy najczęściej pojawiają do 12 godzin od urodzenia dziecka i powinne ustąpić do dwóch dni przy prawidłowej pielęgnacji oka. Co ciekawe zapalenie rzeżączkowe może być obecne już przy urodzeniu dziecka. Zazwyczaj rzeżączkowe zapalenie spojówek rozpoczyna się łagodnymi objawami – pojawia się surowiczo – krwista wydzielina. Wraz z rozwojem choroby zmienia się także charakter wydzieliny (staje się ropna), pojawia się także obrzęk powiek i ich silne zapalenie. Powikłania nieleczonego, rzeżączkowego zapalenia spojówek mogą być poważne i może dojść nawet do owrzodzeń, perforacji i powstania zrostów.

W skrajnych przypadkach, przy zakażeniu niektórymi bakteriami (na przykład Pseudomonas aeruginosa) i braku właściwego leczenia mogą wystąpić poważne komplikacje – z posocznicą i wstrząsem włącznie. W przypadku chlamydiowego zapalenia spojówek objawy mogą pojawić się nawet do dwóch tygodni od porodu. Do symptomów należy między innymi obecność wydzieliny śluzowo – ropnej.  U dzieci u których zapalenie spojówek spowodowane jest przez wirusa HSV często występują objawy ogólnoustrojowe do których zaliczamy zapalenie płuc, wątroby czy też zapalenie opon mózgowo – rdzeniowych.

Leczenie zapalenia spojówek u noworodka

Jeśli mamy do czynienia z chemicznym zapaleniem spojówek (powstałym na skutek zabiegu Credego) zazwyczaj stosuje się pielęgnacje oka po której objawy ustępują po 1 – 2 dniach. W przypadku rzeżączkowego zapalenia spojówek konieczna jest antybiotykoterapia. Najczęściej jest nim cefalosporyna III generacji (na przykład ceftriakson), który podawany jest drogą dożylną lub domięśniową.

Najmłodsze dzieci są bardzo podatne na infekcje – w tym również oczne. Spowodowane jest to między innymi niedojrzałością układu immunologicznego. Pamiętajmy, że zapalenie spojówek u małych pacjentów wcale nie musi pochodzić od matki. Do zakażenia może dojść także na skutek kontaktu z personelem szpitala czy też przez kontakt z aparaturą medyczną. Jakiekolwiek niepokojące objawy powinne zostać zgłoszone lekarzowi celem podjęcia szybkiej diagnostyki i ewentualnie wdrożenia odpowiedniego leczenia.